Dầm cầu có vết nứt.

Cảnh báo cầu Cái Răng có thể đổ sập bất cứ lúc nào được cơ quan Quản lý Đường thủy nội địa số 12 - Cục Đường thủy nội địa Việt Nam, công bố vào những ngày cận Tết Kỷ Sửu. Những phần việc có thể làm được ngay trong lúc nước đã đến trôn này là dựng thêm rào chắn ngay trên mặt cầu, phân luồng giao thông thủy và cho đến nay khi mà vết nứt trên dầm cầu ngày càng rộng ra thì nguy cơ đã ngày một cận kề. 

* Cắn răng qua cầu Cái Răng

Nguy cơ tiềm ẩn dưới chân cầu Cái Răng đã được nghĩ tới từ lâu rồi. Nhưng kể từ khi lời cảnh báo của cơ quan chức năng được chính thức loan đi thì cánh tài xế xe tải liên tỉnh đều phải đánh lô tô trong bụng khi qua lại cây cầu này. Lo lắng, nhưng còn biết phải làm gì ngoài chuyện nhắm mắt lại để “oánh tù tì” chờ xem ai sẽ là người “trúng số” (?).

Kết quả khảo sát của Khu Quản lý Đường bộ VII (Cục Đường bộ Việt Nam) vừa được công bố trên các phương tiện thông tin hồi 24-1-2009 về các vết nứt trên thân dầm biên trái của (nhịp thông thuyền) cầu Cái Răng theo hướng Cần Thơ - Cà Mau. Lời cảnh báo kèm theo mô tả: “Vết nứt đang phát triển rộng, có khả năng gãy, sập dầm bất ngờ...”. Công việc duy nhất mà nhà chức trách có thể làm ngay lúc này là lập rào chắn ngay trên mặt cầu tại vị trí dầm nứt này và phân luồng cho các phương tiện giao thông thủy. Theo khảo sát của chúng tôi, việc lập rào chắn càng làm các phương tiện tải trọng lớn ngập ngừng khi qua cầu. Và mỗi lần như vậy, cây cầu cứ rung lên như sắp sập. Biển báo khoảng cách các xe khi qua cầu là 30 m, nhưng theo các tài xế xe tải, cầu Cái Răng có độ dốc lớn, các xe qua cầu thường khó tuân thủ theo yêu cầu này vì phải lấy đà vượt dốc. Chính vì vậy mà nguy cơ xe nối đuôi ngay trên mặt cầu càng lớn, nhất là vào các giờ cao điểm. Dầm biên trái cầu Cái Răng lại là vị trí mà mặt cầu phải gánh các sản phẩm hàng hóa các tỉnh Nam Cần Thơ đi TP.HCM, miền Đông và phía Bắc...

Về vết nứt trên thân dầm biên này, theo người dân khu vực lân cận, nguyên nhân là do một tàu có mang cần cẩu đâm sầm vào. Nhưng mấy tháng trôi qua kể từ ngày xảy ra sự cố ấy, thì lời cảnh báo sập cầu mới được công bố và cơ quan quản lý cho đến nay vẫn chưa truy tìm ra thủ phạm. Cầu Cái Răng nối liền mạch Quốc lộ 1A, nằm cách trung tâm TP.Cần Thơ khoảng 7 km, hiện là tuyến đường bộ độc đạo từ Cần Thơ nối liền các tỉnh Hậu Giang, Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng. Cầu có thời gian sử dụng trên 40 năm đã xuống cấp nghiêm trọng. Trong khi đó, cầu mới đang khởi sự xây dựng, nhưng tiến độ thì thách đố với khả năng chịu đựng của cây cầu già cỗi hiện tại.

Nếu sự cố sập xảy ra thì không chỉ gây ách tắc tuyến đường bộ, mà cả tuyến thủy cũng tê liệt bởi các phương tiện giao thông đường thủy Cần Thơ - Hậu Giang, Cà Mau... cũng phải đi ngang qua đây, mà chưa biết lúc nào dầm cầu sẽ rơi xuống. Một khoang thông thuyền của cầu Cái Răng bây giờ trở thành miệng tử thần đối với các con tàu, nếu sự cố không may bất ngờ ập tới. 

* Nín thở vượt cầu Trà Nóc

Đoạn quản lý Đường thủy nội địa số 12 (Cục Đường thủy nội địa Việt Nam) cũng từng đưa ra cảnh báo, cầu Trà Nóc xuống cấp, mất an toàn từ nhiều năm qua, nhưng dự án xây cầu mới vẫn chưa hề động tĩnh.

Đây là tuyến đường bộ huyết mạch từ Cần Thơ đi các tỉnh phía Tây như: An Giang, Kiên Giang... Nếu tình trạng hư hỏng lớn xảy ra sẽ gây ách tắc nghiêm trọng. Bộ GT-VT đã có phương án gia cố cây cầu này, nhưng cũng chắp vá là chính. Ông Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch UBND TP.Cần Thơ, trong một chuyến khảo sát hồi giữa năm ngoái từng nhận xét, cầu Trà Nóc là một cầu yếu, không ổn định khi lượng xe lưu thông nhiều như hiện nay. Nhưng giải pháp tháo gỡ của địa phương chỉ là giảm tải các phương tiện lưu thông trên cầu. Biện pháp này xem ra không mấy khả thi, vì trước mắt chỉ gây nhiều khó khăn cho các doanh nghiệp đã trót lỡ đầu tư vào Khu chế xuất Trà Nóc (gần đó).

Cầu Trà Nóc được xây dựng từ trước năm 1975. Gần 30 năm sau, kiểm định của Khu quản lý đường bộ VII cho thấy, một số dầm chủ bị nứt dọc rất nhiều. Trên cơ sở đó, tải trọng cầu Trà Nóc đã được khống chế ở mức xe có tổng tải trọng trên 20 tấn. Mới đây, Khu quản lý đường bộ VII đã thuê tư vấn thiết kế lập báo cáo kinh tế kỹ thuật, đồng thời thuê đơn vị thi công sửa chữa lại cầu này. Dù vậy, một lần nữa các nhà chức trách cũng cho rằng, cầu Trà Nóc đã có dấu hiệu rệu rã. Các biện pháp gia cường chỉ có thể cải thiện một phần nhỏ tải trọng của cầu. Sự cố sạt lở bờ sông ở khu vực này hồi năm ngoái còn lưu lại nhiều vết nứt dọc bờ sông chạy gần sát tới chân cầu là một mối đe dọa thêm nữa cho cây cầu này.

Trong thực tế, có rất nhiều phương tiện vận tải vượt quy định về trọng tải cũng phải đánh liều với may rủi để vượt qua cầu vì không còn đường đi nào khác hiệu quả hơn. Chính vì vậy mà nguy cơ sập đổ càng không thể hẹn trước. Năm ngoái, Cần Thơ đăng cai tổ chức diễn đàn phát triển kinh tế ĐBSCL với chủ đề Vì sự phát triển hạ tầng giao thông. Nhưng diễn đàn này chỉ tập trung bàn về những chính sách vĩ mô, đầu tư đường cao tốc... mà chưa thấy đề cập đến những bức xúc nhỏ âm ỉ dưới gầm những cây cầu trên những con đường huyết mạch - quốc lộ.