Tìm hướng tiêu thụ hàng nông sản

17/06/2021 | 21:19 GMT+7

Sản xuất và xuất khẩu nông sản là thế mạnh của các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), tuy nhiên tình hình “tới mùa, rớt giá, khó tiêu thụ” cứ lặp đi lặp lại khiến nông dân trong vùng khốn đốn.

Trái cây ĐBSCL cần tổ chức lại sản xuất để tránh việc rớt giá. Ảnh: H.TÂN

Giá thấp, nông dân lỗ

Những ngày qua, hàng loạt nông dân trồng mít ở ĐBSCL rơi vào cảnh khốn khó khi giá rớt thê thảm. Tại Tiền Giang, một trong những nơi trồng mít phục vụ xuất khẩu nhiều nhất ở ĐBSCL thì hiện tại nông dân dở khóc dở cười vì giá mít thấp dẫn đến thua lỗ. Ông Nguyễn Văn Minh, ở xã Long Tiên (huyện Cai Lậy, tỉnh Tiền Giang), cho biết: “Gia đình tôi canh tác 8 công mít, đây cũng là nguồn thu nhập chính của cả nhà. Thế nhưng vụ này giá mít thấp quá nên chẳng được gì”.

Hiện thương lái thu mua khóm Cầu Đúc chỉ khoảng 5.000 đồng/trái. Ảnh: H.THU

Đưa chúng tôi ra thăm vườn mít đang cho trái sum suê, ông Minh tiết lộ, hiện nay mít loại 1 (từ 10 kg/trái trở lên) thương lái thu mua với giá chỉ còn khoảng 11.000-12.000 đồng/kg, trong khi mít mua sô chỉ 3.000-4.000 đồng/kg… Thấp hơn rất nhiều so với các năm trước, trong đó thời điểm như tháng 9-2020 giá mít loại 1 lên đến 50.000-60.000 đồng/kg, bởi lúc đó thị trường Trung Quốc “ăn mạnh”. Còn thời điểm sau Tết Nguyên đán 2021 thì mít loại 1 cũng được giá khoảng 30.000-40.000 đồng/kg.

Cùng cảnh ngộ trên, bà Trần Thị Mai, ở xã Bình Phú (huyện Cai Lậy) cho hay, đợt này nông dân gặp khó trăm bề bởi vừa bị rớt giá, vừa bị thương lái “dạt hàng” từ loại 1, loại 2… rơi xuống hàng sô rất nhiều. Nguyên nhân do thị trường tiêu thụ khó khăn, nhất là xuất khẩu sang Trung Quốc rất chậm do ảnh hưởng dịch Covid-19 nên nguồn cung vượt cầu. “Nông dân cần bán do mít đầy vườn, trong khi thương lái chậm mua, vì vậy họ mạnh tay đưa mít xuống hàng sô để mua giá thấp…”, bà Mai than.

Tại Đồng Tháp, Vĩnh Long… một số nông dân cũng thở dài vì thua lỗ. Nhiều hộ dân cho biết: “Chi phí giá thành để sản xuất mít từ 6.000-7.000 đồng/kg trở lên, trong khi bán hàng sô cho thương lái chỉ 3.000-4.000 đồng/kg, tính ra nông dân lỗ trắng tay…”.

Sở NN&PTNT các tỉnh ĐBSCL cho biết, những lúc mít xuất khẩu thuận lợi, hút hàng, được giá thì nông dân có thu nhập khoảng 400-600 triệu đồng/ha/năm trở lên. Đây được xem là loại cây triển vọng nên mấy năm nay diện tích tăng rất nhanh; hiện toàn vùng ĐBSCL có hơn 30.000ha mít. Tuy nhiên, cái khó là giá mít lên xuống thất thường, không ổn định, bởi phụ thuộc lớn vào sức “ăn hàng” mạnh hay yếu của thị trường Trung Quốc. Ngoài ra, đa phần nông dân trồng mít chưa có sự liên kết nhiều về đầu ra với doanh nghiệp nên việc tiêu thụ thiếu ổn định…

Nhiều nông dân ở tỉnh Hậu Giang những ngày qua cũng đứng ngồi không yên khi thương lái vào vườn mua mít loại 1 với giá từ 8.000-9.000 đồng/kg, mít loại 2 giá có 5.000 đồng/kg, mít loại 3 chỉ 2.000 đồng/kg. Nhiều nông dân trồng mít ở huyện Châu Thành, thành phố Ngã Bảy cho rằng với giá như thế này thì lỗ nặng, vì có rất ít mít loại 1. Trong khi giá tại vườn là vậy thì tại các điểm bán lẻ thì mít cũng dao động từ 6.000-7.000 đồng/kg. Theo ngành nông nghiệp Hậu Giang, toàn tỉnh có 6.966ha mít, đây cũng là một cây trồng chủ lực của địa phương.

Còn theo nhiều hộ dân trồng chanh không hạt ở huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang thì giá chanh đợt này cũng rớt thê thảm. Những ngày qua, thương lái vào vườn mua chanh không hạt với giá tầm 6.000 đồng/kg, chỉ bằng một nửa so với năm trước. Nhiều hộ cho rằng, nếu giá này kéo dài thì người trồng chanh không hạt khó khăn trong việc tái đầu tư. Trong khi các năm trước, có thời điểm giá chanh tại vườn nhiều lúc lên tới hơn 20.000 đồng/kg. Nhiều người hy vọng khi dịch bệnh tạm lắng thì giá chanh sẽ tăng trở lại.

Không chỉ mít, chanh không hạt rớt giá, mà hiện nay nhiều hộ trồng khóm ở ĐBSCL cũng gặp khó khi giá rớt xuống mức 5.000 đồng/trái (1 trái từ 1kg trở lên), trong khi khoảng 2 tuần trước giá khóm từ 10.000-12.000 đồng/trái. Đối với nhiều nông dân trồng xoài năm nay cũng gặp khó; đặc biệt là xoài Đài Loan giá giảm chỉ còn 3.000-5.000 đồng/kg, bởi xuất khẩu gặp khó khăn, nhất là thị trường Trung Quốc…

Tìm giải pháp căn cơ

Ông La Văn Hùng, Chủ nhiệm Hội quán Duy Tân, ở xã Hòa An (thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp), nhìn nhận: “Do tác động của dịch Covid-19 làm cho vùng trồng xoài của xứ Cao Lãnh bị rớt giá giống như các nơi khác và nông dân chịu thiệt. Khó khăn chung là vậy, nhưng một số hộ sản xuất có liên kết đầu ra với doanh nghiệp thì tình hình “dễ thở” hơn. Vì vậy, mục tiêu chung của Hội quán Duy Tân là đẩy mạnh sản xuất có liên kết đầu ra, giảm dần việc trồng tự phát sẽ dễ gặp rủi ro…”.

Ông Phạm Thiện Nghĩa, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp, cho hay: Để phát triển nông sản một cách bền vững, trong đó có trái xoài là thế mạnh của tỉnh thì phải thay đổi tập quán sản xuất, tăng cường liên kết. Cụ thể thời gian qua, Đồng Tháp đã thành lập 8 hợp tác xã, 37 tổ hợp tác và 23 hội quán nông dân trồng xoài. Qua đó, đã liên kết sản xuất và tiêu thụ xoài dài hạn cho gần 1.073ha với trên 10 doanh nghiệp; có 5 sản phẩm của 3 cơ sở, đơn vị sản xuất đạt chuẩn OCOP 3-4 sao và tiêu thụ trong siêu thị.

Trước thực trạng một số mặt hàng nông sản cứ “tới mùa rớt giá”, Bộ NN&PTNT cho rằng sẽ có một kế hoạch trong dài hạn. Tới đây, Bộ NN&PTNT sẽ cùng với Hiệp hội Bán lẻ Việt Nam làm chương trình kết nối cung cầu nông sản. Trong dài hạn thiết lập được kênh thông tin 2 chiều, không thể để đợi đến nông sản thu hoạch rồi mới biết nó thừa hay thiếu, mà trước khi thu hoạch 15-20 ngày các cơ sở tại địa phương phải chủ động thông tin về Bộ NN&PTNT để Bộ thông tin với hệ thống phân phối.

Cụ thể việc này, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Lê Minh Hoan đề nghị mỗi Sở NN&PTNT địa phương cần xác định trách nhiệm là không chỉ giúp bà con sản xuất sản lượng nhiều, mà phải hỗ trợ nông dân chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp, làm sao kết nối được thị trường. Không kết nối được thị trường trong nước và thị trường nước ngoài thì chúng ta sẽ bị động trong tiêu thụ nông sản. Phải thiết lập hệ thống chuyển đổi số để nắm bắt được thông tin thị trường giữa các HTX với các đơn vị phân phối. Bộ NN&PTNT sẽ xây dựng kho dữ liệu, cập nhật thường xuyên thông tin để các hệ thống phân phối biết rằng ở tỉnh đó đang chuẩn bị thu hoạch lượng nông sản lớn. Có như vậy, các hệ thống phân phối mới chủ động được kho bãi, vận chuyển... để tiêu thụ nông sản.

Cũng theo Bộ trưởng Lê Minh Hoan nền nông nghiệp “manh mún, nhỏ lẻ, tự phát” thì chúng ta phải có giải pháp khắc phục, để hướng đến một nền nông nghiệp giàu sức cạnh tranh hơn. Nhất quán quan điểm phát triển bền vững, nền nông nghiệp cần đặt trọng tâm vào kinh tế tập thể, với nòng cốt là HTX nông nghiệp, chỗ dựa vững chắc cho tiến trình cơ cấu lại nông nghiệp, góp phần chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Các HTX nông nghiệp sẽ cùng với cộng đồng doanh nghiệp nông nghiệp đảm trách vai trò định hướng, dẫn dắt thị trường; đây là 2 thành phần quan trọng trong hệ sinh thái nông nghiệp, đưa nông nghiệp phát triển trong tình hình mới...

Theo Bộ NN&PTNT, 5 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng nông lâm thủy sản khá khả quan, khi ước đạt 42,4 tỉ USD, trong đó xuất khẩu ước đạt 22,83 tỉ USD, tăng 30,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, xuất khẩu nhóm nông sản chính ước đạt 7,78 tỉ USD, tăng 13%; lâm sản chính đạt 7,06 tỉ USD, tăng 61,8%; thủy sản ước đạt 3,24 tỉ USD, tăng 12%; chăn nuôi ước đạt 166 triệu USD, tăng 43,9%.

 

H.TÂN - H.THU

Viết bình luận mới
Tin cùng chuyên mục
Các tin khác
Xem thêm >>